Overzicht
Het Ministerie van Industrie en Minerale Hulpbronnen, MOIM, is de institutionele motor achter twee strategisch belangrijke diversificatiepijlers van Vision 2030: de ontwikkeling van een concurrerende maakindustrie en de benutting van de enorme, grotendeels onontgonnen minerale rijkdom van Saoedi-Arabië. Het ministerie werd in zijn huidige vorm in 2019 opgericht door functies voor industriële ontwikkeling samen te voegen met de nieuw opgewaardeerde mijnbouwportefeuille. Het mandaat loopt van fabrieksvergunningen in de industriegebieden van Riyad tot geologische kartering die de toekomst van de grondstoffeneconomie van het Koninkrijk bepaalt.
Onder leiding van minister Bandar Alkhorayef voert het ministerie een ambitieuze dubbele agenda. Aan de industriële kant werkt MOIM aan verhoging van de bijdrage van de maakindustrie aan het bbp via het nationale programma voor industriële ontwikkeling en logistiek, NIDLP, uitbreiding van industriële infrastructuur via MODON en het aantrekken van buitenlandse investeringen in maakindustrie. Aan de mijnbouwkant houdt het ministerie toezicht op wat het omschrijft als het ontsluiten van $1,3 biljoen aan minerale rijkdom via modernisering van regelgeving, uitbreiding van geologische onderzoeken en strategische partnerschappen met mondiale mijnbouwbedrijven.
De samenkomst van industriële en mijnbouwmandaten binnen één ministerie weerspiegelt het inzicht van de Saoedische leiding dat deze sectoren diep met elkaar verbonden zijn. Mijnbouw levert de grondstoffen voor industriële processen, terwijl industriële capaciteit de vraag verderop in de keten en de toegevoegde waarde creëert die minerale winning omzetten in duurzame economische activiteit.
Strategie voor industriële ontwikkeling
De Saoedische industrie werd historisch gedomineerd door petrochemie, een uitvloeisel van de koolwaterstofrijkdom van het Koninkrijk. SABIC, de Saudi Basic Industries Corporation, bouwde een petrochemische industrie van wereldklasse die de ruggengraat blijft van niet-oliegebonden maakindustrie. Vision 2030 vraagt echter om een bredere industriële basis die verder reikt dan petrochemie, richting geavanceerde productie, auto’s, lucht- en ruimtevaart, defensie, voedselverwerking, farmaceutica en bouwmaterialen.
Nationaal programma voor industriële ontwikkeling en logistiek
Het NIDLP, een van de dertien uitvoeringsprogramma’s van Vision 2030, biedt het strategische kader voor ontwikkeling van industrie en logistiek. MOIM is het belangrijkste uitvoerende ministerie voor de industriële onderdelen van het programma, dat mikt op hogere industriële productie, hogere maakindustrie-export, meer industriële werkgelegenheid en lokalisatie van toeleveringsketens die nu afhankelijk zijn van import.
Belangrijke NIDLP-doelen omvatten verhoging van de bijdrage van de industrie aan het bbp, verhoging van de maakindustriecomplexiteitsindex van het Koninkrijk en opbouw van exportcapaciteit in niet-petrochemische industriële producten. Het programma erkent dat industriële concurrentiekracht niet alleen fabriekscapaciteit vraagt, maar ook logistieke infrastructuur, vaardigheden van de beroepsbevolking, efficiënte regelgeving en toegang tot concurrerende energie en grondstoffen.
MODON en industriesteden
De Saudi Authority for Industrial Cities and Technology Zones, MODON, beheert 36 industriesteden in het Koninkrijk en levert de fysieke infrastructuur, nutsvoorzieningen en regelgevingsomgeving waarbinnen investeringen in de maakindustrie plaatsvinden. De industriesteden van MODON bieden ontwikkelde grond, gedeelde nutsvoorzieningen, logistieke verbindingen en gestroomlijnde regelgevende aanspreekpunten die de kosten en complexiteit van vestiging van maakactiviteiten verlagen.
MODON breidt zijn voetafdruk uit en verbetert zijn aanbod om productieactiviteiten met hogere waarde aan te trekken. De ontwikkeling van gespecialiseerde zones voor specifieke industrieën, waaronder auto-onderdelen, voedselverwerking en farmaceutica, markeert een verschuiving van algemene industriegebieden naar clustergebaseerde ontwikkeling die agglomeratievoordelen oplevert.
De Royal Commission for Jubail and Yanbu, die twee van de belangrijkste industriële complexen van het Koninkrijk beheert, opereert naast MODON als aanvullende aanbieder van industriële infrastructuur. Jubail, het grootste industriële complex ter wereld, huisvest het grootste deel van de petrochemische productie van het Koninkrijk, terwijl Yanbu fungeert als belangrijk raffinage- en petrochemiecentrum aan de Rode Zeekust.
Transformatie van de mijnbouwsector
De mijnbouwportefeuille vertegenwoordigt misschien de grootste nog onbenutte kans binnen de Saoedische grondstoffeneconomie. Het Arabisch Schild, de geologische formatie onder de westelijke en centrale regio’s van het Koninkrijk, bevat afzettingen van goud, koper, zink, fosfaat, bauxiet, zeldzame aardmetalen en andere mineralen die slechts gedeeltelijk zijn verkend en ontwikkeld.
Beoordeling van minerale rijkdom
De raming van het ministerie van $1,3 biljoen aan minerale rijkdom is gebaseerd op geologische onderzoeken die slechts een fractie van het kansrijke terrein hebben bestreken. Lopende onderzoeksprogramma’s, ondersteund door geavanceerde technologieën voor geologische kartering, waaronder satellietbeelden, geofysische luchtmetingen en analyses versterkt door machinaal leren, zullen naar verwachting extra afzettingen identificeren en hulpbronnenramingen verhogen.
De schaal van de kans wordt duidelijk in vergelijking: als de minerale reserves van Saoedi-Arabië volledig worden ontwikkeld, positioneren zij het Koninkrijk als een belangrijke speler in de mondiale mijnbouw naast gevestigde mijnbouwjurisdicties zoals Australië, Canada, Chili en Zuid-Afrika. Het omzetten van geologisch potentieel in operationele mijnen vraagt echter aanhoudende investeringen in exploratie, infrastructuur en ontwikkeling van de beroepsbevolking.
Mijnbouwinvesteringswet
De invoering van de Mining Investment Law in 2020 was de meest volledige hervorming van Saoedische mijnbouwregelgeving in decennia. De nieuwe wet biedt een modern regelgevingskader dat aansluit op internationale normen voor mijnbouwinvesteringen en betrekking heeft op exploratievergunningen, voorwaarden voor mijnbouwconcessies, royaltystructuren, milieueisen en bepalingen voor gemeenschapsvoordelen.
Belangrijke kenmerken van de wet zijn concurrerende royaltytarieven om internationale mijnbouwinvesteringen aan te trekken, gestroomlijnde vergunningsprocedures, grotere zekerheid van rechten voor exploratie en mijnbouw, en bepalingen voor ontwikkeling van mijnbouwgerelateerde infrastructuur. De wet wees ook de Saudi Geological Survey aan als technische instantie voor beheer van geologische gegevens en onderzoeksprogramma’s.
Partnerschap met Ma’aden
Ma’aden, de Saoedi-Arabien Mining Company, fungeert als nationale mijnbouwkampioen en belangrijkste instrument voor ontwikkeling van de minerale sector. Met PIF als meerderheidsaandeelhouder exploiteert Ma’aden goudmijnen, een van de grootste geïntegreerde fosfaat- en aluminiumcomplexen ter wereld en een groeiende portefeuille basismetaalprojecten. De relatie van MOIM met Ma’aden is zowel regelgevend als strategisch: het ministerie stelt het beleids- en regelgevingskader vast waarbinnen Ma’aden opereert en werkt tegelijk met het bedrijf aan het aantrekken van internationale mijnbouwpartners en de ontwikkeling van nieuwe projecten.
Industriële lokalisatie en importsubstitutie
MOIM heeft lokalisatie van toeleveringsketens geïdentificeerd als kernstrategie om industriële diepte op te bouwen. Het Koninkrijk importeert een aanzienlijk deel van de verwerkte goederen die het consumeert, van bouwmaterialen en voedingsmiddelen tot industriële apparatuur en consumentengoederen. Door productie van geselecteerde categorieën te lokaliseren, kan Saoedi-Arabië importafhankelijkheid verlagen, banen in de maakindustrie creëren en industriële capaciteiten ontwikkelen die uiteindelijk export kunnen ondersteunen.
Het Made in Saudi-programma promoot lokaal geproduceerde goederen en stimuleert inkoop van binnenlandse industriële productie. Overheidsinkoopbeleid dat Saoedische fabrikanten bevoordeelt, biedt een vraaganker dat investeringsrisico verlaagt, vooral in sectoren waar binnenlandse producenten moeten concurreren met gevestigde internationale leveranciers.
Speciale economische zones
MOIM heeft, in coördinatie met het Ministerie van Investeringen en andere autoriteiten, de ontwikkeling van speciale economische zones ondersteund die versterkte regelgevende en fiscale prikkels bieden voor investeringen in industrie en logistiek. Deze zones bieden douanevoordelen, vereenvoudigde naleving van regelgeving en doelgerichte infrastructuur die specifieke typen productie- en logistieke activiteiten moeten aantrekken.
De zones liggen strategisch om de geografische positie van Saoedi-Arabië tussen Azië, Europa en Afrika te benutten. Daarmee positioneert het Koninkrijk zich als potentiële maak- en logistieke hub voor bedrijven die markten in deze regio’s bedienen. Het succes van het programma voor speciale economische zones hangt af van de kwaliteit van de stimuleringspakketten, de efficiëntie van de regelgeving binnen de zones en de beschikbaarheid van beroepsbevolking en logistieke verbindingen.
Duurzaamheid en groene industrie
MOIM neemt duurzaamheid steeds nadrukkelijker op in zijn industriële strategie, vanuit de erkenning dat mondiale fabrikanten onder groeiende druk staan van toezichthouders, investeerders en consumenten om de koolstofintensiteit van hun toeleveringsketens te verlagen. De overvloedige zonne-energiebronnen van Saoedi-Arabië en zijn inzet voor hernieuwbare energie creëren een kans om fabrikanten toegang te bieden tot concurrerende groene energie, waardoor het Koninkrijk zich kan positioneren als locatie voor koolstofarme maakindustrie.
Het concept van groene waterstofproductie op industriële schaal, gebruikmakend van Saoedische zonne-energie en de geplande waterstoffaciliteit van NEOM, kan het industriële aanbod van het Koninkrijk veranderen door fabrikanten toegang te bieden tot groene energiegrondstoffen op schaal en tegen concurrerende prijzen.
Vooruitblik
MOIM gaat de kritieke tweede helft van de Vision 2030-periode in met een mandaat dat parallelle uitvoering in twee complexe sectoren vraagt. De industriële agenda vereist aanhoudende voortgang in investeringen in de maakindustrie, ontwikkeling van de beroepsbevolking en efficiëntie van regelgeving. De mijnbouwagenda vraagt omzetting van geologisch potentieel in operationele mijnen, een proces dat doorgaans jaren duurt van exploratie via vergunningen, bouw en productie.
Het vermogen van het ministerie om gelijktijdig op beide fronten te leveren, terwijl het coördineert met Ma’aden over mijnbouwstrategie, MODON over industriële infrastructuur, MISA over investeringspromotie en MOHR over ontwikkeling van de beroepsbevolking, zal bepalen of maakindustrie en mijnbouw hun potentieel als pijlers van een gediversifieerde Saoedische economie waarmaken. Voor internationale investeerders en industriële ondernemingen zijn de regelgevingsbesluiten en infrastructuurprioriteiten van MOIM kritieke signalen over de inzet van het Koninkrijk om een concurrerend industrie- en mijnbouwklimaat op te bouwen.