De minerale rijkdom van Saoedi-Arabië werd in de oorspronkelijke basisraming van de Saudi Geological Survey uit 2016 gewaardeerd op ongeveer USD 1,3 biljoen en in januari 2024 herzien naar SAR 9,375 biljoen, of circa USD 2,5 biljoen. Die voorraad vormt een van de grootste onderontwikkelde mijnbouwprovincies ter wereld. Het Arabisch Schild, de precambrische basementgordel onder het westelijke derde deel van het land, bevat voorkomens van goud, zilver, koper, zink, lood, chroom, nikkel, tantaal, niobium en zeldzame aardmetalen. Sedimentaire bekkens in het noorden en oosten bevatten fosfaat, bauxiet, magnesiet, kaolien en kalksteen. Na twee decennia van onderinvestering ten opzichte van de petroleumsector is mijnbouw nu de derde pijler van het Nationaal Programma voor Industriële Ontwikkeling en Logistiek en een meetbare hefboom binnen het bredere diversificatiekader van Vision 2030.
De minerale voorraad
Karteringscampagnes die worden gefinancierd door het Ministerie van Industrie en Minerale Hulpbronnen en uitgevoerd door de Saudi Geological Survey hebben meer dan 5.300 minerale voorkomens gecatalogiseerd. De herwaardering van 2024, aangekondigd op het Future Minerals Forum in Riyad, verhoogde het hoofdcijfer met 90 procent boven de schatting van 2016. De stijging kwam uit drie bronnen: extra tonnage in bewezen fosfaat-, koper-, zink- en goudafzettingen; nieuwe ontdekkingen van zeldzame aardmetalen en transitiemetalen buiten de historisch gekarteerde gordels; en een marktconforme herwaardering van in-situ grondstofwaarden tegen spotprijzen van 2023-2024.
Het noordelijke fosfaatbekken rond Wa’ad Al Shamal bevat naar schatting 2 miljard ton fosfaaterts, waardoor het Koninkrijk naast Marokko en China tot de belangrijkste fosfaatrotssoevereinen behoort. Bauxietreserves bij Az Zabirah voeden de geïntegreerde alumina-raffinaderij en aluminiumsmelter in Ras Al-Khair aan de Arabische Golf. Goudmineralisatie langs het Arabisch Schild loopt van Mahd Ad Dhahab in het noorden tot As Suq in het zuiden, met minstens negen operationele of ontwikkelingsmijnen onder controle van Ma’aden. Koper, zink en lood komen voor in vulkanogene massieve sulfidesystemen bij Jabal Sayid, Al Amar en Khnaiguiyah. Nieuwere aerogeofysische onderzoeken die in 2024 ongeveer 600.000 vierkante kilometer in kaart brachten, hebben anomalieën van zeldzame aardmetalen en lithiumhoudende pekels gemarkeerd die niet in de inventaris van 2016 voorkwamen.
Aramco bevestigde eind 2024 lithiumconcentraties tot 400 parts per million in pekels van het Ghawar-olieveld en kondigde begin 2025 een proefproject voor directe lithiumextractie aan. De DLE-route, in samenwerking met technologieaanbieders SLB, LightOre en LiHyTech, omzeilt traditionele verdampingsbekkens, versnelt extractiesnelheden en beperkt waterverbruik, allemaal doorslaggevende beperkingen in droge operationele omgevingen. Gecombineerd met hard gesteente-lithiumvooruitzichten in het zuidelijke Arabisch Schild positioneert het Koninkrijk zich als geloofwaardige niet-Chinese leverancier van batterijgeschikt lithiumcarbonaat en lithiumhydroxide. Potentieel voor zeldzame aardmetalen is gemeld bij meerdere anomalieën in de Hidjaz en langs de grens met Jemen, waarbij gehalte en tonnage via boorprogramma’s in 2026-2027 moeten worden bevestigd.
Ma’aden: nationale mijnbouwkampioen
Ma’aden is het belangrijkste bedrijfsvehikel om de geologie van het Koninkrijk te gelde te maken. Het bedrijf is sinds 2008 genoteerd op Tadawul, staat onder meerderheidscontrole van het Public Investment Fund en kreeg in 2025 Aramco als strategische aandeelhouder als onderdeel van de joint venture voor lithium en transitiemetalen. Ma’aden heeft vier kerneenheden: goud en basismetalen, fosfaat en kunstmest, aluminium, en een nieuwe mineralendivisie voor lithium, koperuitbreiding en zeldzame aardmetalen.
De goudproductie bereikte in recente jaren ongeveer 400.000 ounces over de complexen Mahd Ad Dhahab, Bulghah, As Suq, Ad Duwayhi en Mansourah-Massarah. Het management gaf richting voor 500.000 ounces in 2025 en 700.000 ounces in 2028, met een langere ambitie om de output tegen 2030 te verdubbelen en tegen 2040 te verviervoudigen wanneer nieuwe ontdekkingen door de haalbaarheidsfase komen. Ma’aden maakte op het Future Minerals Forum in januari 2025 bekend dat exploratie in 2024 ongeveer 7,8 miljoen ounces goud toevoegde aan rapporteerbare minerale hulpbronnen, de grootste jaarlijkse toevoeging in de geschiedenis van het bedrijf.
De fosfaatactiviteit, gestructureerd via de joint venture Ma’aden Wa’ad Al Shamal Phosphate Company met Mosaic en SABIC, produceerde in 2025 een record van 6,72 miljoen ton diammoniumfosfaat, 9 procent meer dan een jaar eerder. De fosfaatdivisie genereerde in 2025 SAR 20,77 miljard omzet, met EBITDA-marges die naar 47 procent stegen dankzij sterkere mondiale kunstmestprijzen. Samen met de oudere Al Jalamid-mijn en het verwerkingscomplex in Ras Al-Khair is Saoedi-Arabië de op twee na grootste exporteur van fosfaatmeststoffen ter wereld geworden, na Marokko en China.
De aluminiumactiviteit in Ras Al-Khair is een van de grootste volledig geïntegreerde complexen ter wereld: een bauxietmijn bij Az Zabirah voedt een alumina-raffinaderij van 1,8 miljoen ton per jaar, die een primaire smelter van 740.000 ton en een walserij verderop in de waardeketen voor blikplaat en autoplaat levert. Het industriële cluster Ras Al-Khair, gebouwd binnen de investeringszone Ras Al-Khair, vangt de volledige waardeketen van erts tot eindproduct op één locatie. Aluminiumverkopen bereikten in 2025 SAR 10,99 miljard, 9 procent hoger door sterkere LME-prijzen.
De productie van basismetalen draait om Jabal Sayid, een kopermijn die wordt geëxploiteerd als 50/50-joint venture tussen Ma’aden en Barrick onder de Ma’aden Barrick Copper Company. De mijn bereikte in 2023 haar ontwerpcapaciteit van ongeveer 130 miljoen pond vervat koper per jaar en wordt uitgebreid richting 100.000 ton koperconcentraat per jaar. Ondergrondse aannemer Byrnecut voltooide in 2025 4.300 meter grootschalige mijnontwikkeling, vervoerde 3,1 miljoen ton erts en boorde 270.000 meter productiegaten.
De groepscijfers sloten 2025 af met een omzet van SAR 38,58 miljard, 19 procent hoger, een nettowinst van SAR 7,35 miljard, 156 procent hoger, en recordproductie in fosfaatmeststoffen, goud en gewalste aluminiumproducten. Het resultaat over 2025 bevestigt het omslagpunt dat in 2023 begon, toen de winst van Ma’aden herstelde van zwakke ammoniak- en aluminiumprijzen en het nieuwe goudcomplex Mansourah-Massarah in productie kwam.
Strategie voor ontwikkeling van de mijnbouwsector
De Saudi Mining Investment Law van 2020, die het kader uit 2004 verving, is het regulatoire anker voor de sector. Belangrijke hervormingen omvatten exploitatievergunningen van 30 jaar die met 20 jaar kunnen worden verlengd, exploratievergunningen die tot zeven jaar kunnen worden uitgebreid, royaltytarieven die zijn gebenchmarkt tegen het laagste kwartiel van concurrerende jurisdicties, elektronische vergunningverlening via het Ta’adeen-platform en wettelijke bescherming van investeerdersrechten tegen willekeurige intrekking van vergunningen. De Geological Survey wordt losgemaakt van het ministerie en omgevormd tot een onafhankelijk National Geological Survey-orgaan om de datalaag te professionaliseren en precompetitieve geowetenschap te versnellen.
De strategie voor de mijnbouwsector ligt binnen het Nationaal Programma voor Industriële Ontwikkeling en Logistiek, een van de realisatieprogramma’s van Vision 2030. Het huidige overheidsdoel, in 2024-2025 opnieuw geformuleerd door het ministerie, is de bijdrage van de sector aan het bbp te verhogen van SAR 64 miljard, ongeveer USD 17 miljard, in 2024 naar SAR 240 miljard, ongeveer USD 64 miljard, in 2030, terwijl 200.000 tot 250.000 directe en indirecte banen worden gecreëerd. De bijdrage van mijnbouw aan het totale niet-olie-bbp, nu in de lage enkele cijfers, zou volgens plan richting 5 tot 6 procent stijgen en zo aansluiten op het bredere pad van niet-olie-bbp-groei dat door Vision 2030 wordt gevolgd.
Drie operationele hefbomen dragen het doel. Ten eerste exploratie: het ministerie zette in 2024 ongeveer USD 300 miljoen aan exploratie-uitgaven in, een vervijfvoudiging sinds 2020, en het aantal actieve exploratiebedrijven groeide van zes in 2020 naar 226 medio 2025, met 702 actieve vergunningen. Het ministerie gaf alleen al in 2025 736 nieuwe mijnbouwvergunningen af, waaronder 479 exploratievergunningen, 127 vergunningen voor bouwmaterialengroeven, 61 kleine mijnbouw- en groeve-exploitatierechten, 52 prospectievergunningen en 17 titels voor overtollige mineralen, een stijging van 220 procent op jaarbasis in de uitgifte van mijnbouwexploitatievergunningen. Ten tweede verwerking verderop in de waardeketen: het Koninkrijk wil in 2030 een van de zeven grootste hubs voor mineralenverwerking ter wereld zijn, verankerd in Ras Al-Khair, Wa’ad Al Shamal en een geplande derde metaalstad bij Yanbu. Ten derde kapitaalinzet: de aankondiging van februari 2025 van een investeringsplan van USD 100 miljard voor de mijnbouwsector tot 2030 omvatte toezeggingen voor exploratie, verwerking, metallurgie verderop in de waardeketen en buitenlandse aandelenbelangen. Het plan koppelt ministeriële uitgaven aan mede-gefinancierde exploratiesubsidies voor private exploitanten, ontworpen om de ontdekkingscurve te verkorten in ongeteste districten waar jonge exploratiebedrijven historisch alle geologische risico’s droegen.
Internationale investeringskansen
Saoedi-Arabië heeft de mijnbouwsector volledig opengesteld voor buitenlands kapitaal. Buitenlandse bedrijven wonnen ongeveer 35 procent van de mijnbouwvergunningen die in 2025 werden toegekend. De groep internationale toetreders omvat Australische, Canadese, Zuid-Afrikaanse, Chinese en Amerikaanse mid-tier explorers, van wie meerdere exploratieallianties met Ma’aden hebben gesloten of direct hebben geboden in vergunningsrondes van het ministerie. De concurrerende kostenstructuur, industriële stroomtarieven onder USD 30 per megawattuur, de afwezigheid van federale inkomstenbelasting voor niet-genoteerde entiteiten onder de drempel, en de nabijheid van Europese en Aziatische smeltmarkten via het Suezkanaal en Rode Zeehavens vormen samen een levensvatbaar alternatief voor frontier-jurisdicties in Latijns-Amerika en Afrika.
Het jaarlijkse Future Minerals Forum, gelanceerd in 2022 en elk jaar in januari gehouden in het King Abdulaziz International Conference Centre in Riyad, is de belangrijkste mijnbouwbijeenkomst geworden voor de superregio Afrika, Midden-Oosten en Centraal-Azië. De editie van 2025 trok 18.000 deelnemers uit 165 landen, had 405 sprekers en faciliteerde 126 overeenkomsten met een gezamenlijke hoofwaarde van SAR 107 miljard voor exploratie, onderzoek en ontwikkeling, en duurzaamheid. Belangrijke aankondigingen waren de lithium- en transitiemetalenjoint venture van Aramco en Ma’aden, de goud- en koperontdekkingen van Ma’aden, de staaluitbreiding van Hadeed van SAR 25 miljard en de toezegging van Baosteel om zijn eerste geïntegreerde staalfabriek buiten China in het Koninkrijk te bouwen. De vijfde editie loopt van 13 tot 15 januari 2026 onder het thema “Dawn of a Global Cause.”
Manara Minerals en buitenlandse strategie
Manara Minerals, een 50/50-joint venture die in januari 2023 werd opgericht door Ma’aden en het Public Investment Fund, is het vehikel voor buitenlandse aandelenparticipaties in kritieke-mineralenactiva. Het mandaat is minderheidsbelangen nemen in producerende en bijna-producerende koper-, nikkel-, ijzererts-, lithium- en zeldzame-aardmetalenactiva die het Koninkrijk niet op schaal binnenlands kan repliceren, terwijl afnamecorridors naar Saoedische verwerkingscapaciteit worden geopend.
Manara sloot zijn eerste grote transactie medio 2024 en betaalde USD 2,5 miljard voor een aandelenbelang van 10 procent in Vale Base Metals Limited, de holding voor de energietransitiemetalenportefeuille van Vale met koper- en nikkelactiva in Brazilië, Canada en Indonesië. In 2024-2025 begon Manara exclusieve onderhandelingen met de regering van Pakistan om 10 tot 20 procent van het Reko Diq-koper-goudproject te verwerven, de door Barrick geëxploiteerde ontwikkeling van USD 9 miljard in Balochistan, waarbij het belang in twee tranches wordt gestructureerd: 10 procent bij ondertekening en nog eens 5 procent bij definitieve investeringsbeslissing. Gesprekken met First Quantum Minerals om 15 tot 20 procent van zijn Zambiaanse koper- en nikkelactiviteiten te kopen, gewaardeerd tussen USD 1,5 miljard en USD 2 miljard, vorderden in 2024. PIF en Ma’aden verkenden daarnaast een Afrikaans platform van USD 3 miljard rond de Democratische Republiek Congo en andere jurisdicties, en Manara structureert een handelsarm voor metalen om volumestromen in zijn portefeuille te gelde te maken. In januari 2026 meldde AGBI dat PIF Manara uit zijn pure-investeerdersstructuur wil laten groeien tot een exploitant die in geselecteerde activa controlerende posities kan nemen.
De Manara-strategie weerspiegelt het model dat Japanse handelshuizen en Chinese staatsmijnbouwers in de voorgaande twee decennia gebruikten: minderheidsbelangen voor leveringszekerheid, afnamerechten richting binnenlandse verwerking en geleidelijke opschaling naar exploitantschap waar het actief en de gastjurisdictie dat toelaten. Voor het Koninkrijk verkort deze route de tijd naar geïntegreerde leveringszekerheid van twintig jaar greenfieldexploratie naar ongeveer vijf jaar aan aandelenovernames plus binnenlandse brownfielduitbreiding.
Infrastructuurontwikkeling
Mijnbouw vereist bulkinfrastructuur die ver buiten de historische Saoedische industriële voetafdruk ligt. De North-South Railway, gefaseerd voltooid tussen 2010 en 2017 en geëxploiteerd door Saoedi-Arabie Railways, verbindt het fosfaatbekken rond Al Jalamid en Wa’ad Al Shamal met het verwerkingscomplex Ras Al-Khair aan de Arabische Golf, een speciale goederencorridor van 1.400 kilometer die 5 miljoen ton bulkfosfaat per jaar en aanvullende volumes bauxiet kan verplaatsen. Wegupgrades naar de goudcomplexen Mahd Ad Dhahab, Ad Duwayhi en Mansourah-Massarah zijn voltooid onder kapitaalprogramma’s van Vision 2030, en speciale mijnbouwhavens in Ras Al-Khair aan de oostkust en Yanbu aan de Rode Zee verwerken exportvolumes.
Wa’ad Al Shamal, “Belofte van het Noorden”, is het model voor een geïntegreerde mijnbouwstad. Gebouwd rond het fosfaatbekken bundelt de stad elektriciteitsopwekking, ontzilt water via een speciale pijpleiding, werknemershuisvesting, scholen, zorg en spoor- en wegverbindingen op één vergunde locatie. Naar dat model verkennen het ministerie en de Royal Commission for Jubail and Yanbu een vergelijkbare metaalstad bij Yanbu om kopersmelten, scheiding van zeldzame aardmetalen en productie van batterijprecursoren te verankeren zodra die waardeketens van haalbaarheid naar bouw bewegen.
Risico’s en uitdagingen
Het ontwikkelingspad is niet zonder wrijving. Veel prioritaire afzettingen liggen in afgelegen terrein in de noordelijke Hidjaz, de Nadjd of het Lege Kwartier, waar infrastructuur schaars is en operationele kosten hoger uitvallen dan gepubliceerde haalbaarheidsnummers aanvankelijk suggereren. Water is de bindende beperking voor de meeste verwerkingsopties, en mineralenverwerking op schaal zal concurreren met gemeentelijke en agrarische vraag tenzij zij wordt aangedreven door omgekeerde-osmose-ontzilting gekoppeld aan de uitbouw van hernieuwbare energie in het Koninkrijk.
De vaardigheidskloof is reëel. Ma’aden, jonge exploratiebedrijven en aannemers concurreren om een kleine pool van Saoedische mijnbouwingenieurs, geologen, metallurgen en ondergrondse toezichthouders, terwijl saudiseringsdoelen naast een expliciete beleidsvoorkeur staan voor technologieoverdracht via buitenlandse aanwerving. Universiteiten zoals King Abdulaziz, KFUPM en King Saud hebben programma’s voor mijnbouw en geologische engineering uitgebreid, maar de vertraging van inschrijving tot ervaring in een operationele mijn wordt in jaren gemeten.
Milieu- en sociale vergunningsvereisten zijn aangescherpt. Het ministerie vereist nu, in coördinatie met het National Centre for Environmental Compliance, milieu- en sociale-effectbeoordelingen, mijnsluitingsplanning, waterbeheerplannen en protocollen voor gemeenschapsbetrokkenheid die breed vergelijkbaar zijn met de Performance Standards van de International Finance Corporation. Mijnbouwactiviteiten moeten ook passen binnen de netto-nulverplichting van het Koninkrijk voor 2060, wat energieopties voor smelten beperkt en exploitanten richting afnameovereenkomsten voor hernieuwbare stroom, geëlektrificeerd transport en procesontwerp dat klaar is voor koolstofafvang duwt.
Blootstelling aan grondstofprijzen is het cyclische risico. Het resultaat van Ma’aden in 2025 werd ondersteund door sterke goud- en DAP-kunstmestprijzen naast recordvolumes; een aanhoudende terugval in een van beide grondstoffen zou marges verkleinen en de financiering van groeikapitaaluitgaven vertragen. Geopolitieke blootstelling op buitenlandse Manara-activa voegt een laag toe: Reko Diq ligt in Balochistan, de portefeuille van Vale Base Metals omvat Indonesische nikkelblootstelling, en het fiscale regime van Zambia verschoof twee keer in de vorige cyclus. De mijnbouwstrategie hangt daarom af van portefeuilledifferentiatie over grondstoffen, geografieën en waardeketenfasen in plaats van concentratie in één actief.
Vooruitzichten tot 2030
Tegen 2030 zijn de zichtbare uitvoeringsmarkers haalbaar. Het bbp van de mijnbouwsector moet opschalen van ongeveer SAR 64 miljard naar SAR 240 miljard, wat jaarlijkse reële groei in de hoge tieners vereist en consistent is met het huidige vergunningenmomentum. Goudproductie heeft een duidelijk pad van 400.000 ounces vandaag via 700.000 ounces in 2028 naar 1 miljoen ounces in 2030 als Mansourah-Massarah, uitbreidingen bij Ad Duwayhi en de volgende exploratiecohort volgens schema in productie komen. De output van fosfaatmeststoffen moet boven 9 miljoen ton per jaar stijgen wanneer het Wa’ad Al Shamal-complex zijn derde fase voltooit. Koperoutput zou richting 200.000 ton per jaar moeten gaan via Jabal Sayid, de ontwikkeling van Khnaiguiyah en eventuele aanvullende ontdekkingen. De lithiumjoint venture van Aramco en Ma’aden, met eerste commerciële productie voorzien voor 2027, zou het Koninkrijk in het mondiale batterijketen-debat plaatsen op het moment dat westerse OEM’s zoeken naar niet-Chinese grondstoffen.
Mijnbouw zal koolwaterstoffen tegen 2030 fiscaal niet vervangen, en dat is ook niet het ontwerpdoel. De casus voor de sector is structureel: zij maakt geologische activa te gelde die het land al bezit, bouwt voort op bestaande capaciteit in engineering en projectmanagement, integreert met metaalproductie verderop in de waardeketen binnen de bredere economische diversificatie van Saoedi-Arabië en genereert exporteerbare producten met toegevoegde waarde. Gecombineerd met de buitenlandse portefeuille van Manara positioneert het Koninkrijk zich om tegen het einde van het decennium een structureel belangrijke leverancier te worden van fosfaatmeststoffen, geraffineerd goud, primair aluminium, koperconcentraat en batterijgeschikt lithium. Die positie, eerder dan de hoofdcijferwaardering in biljoenen dollars, is de maatstaf waarop Saoedische mijnbouw zal worden beoordeeld.
Drie aandachtspunten bepalen of de hoofdcijfers worden omgezet in duurzame industriële capaciteit. Het eerste is de snelheid waarmee exploratievergunningen door de pijplijn van ontdekking naar hulpbron naar reserve bewegen; hoge vergunningsaantallen zonder overeenkomstige boorintensiteit en hulpbronverklaringen zouden activiteit in plaats van voortgang suggereren. Het tweede is de kwaliteit van directe buitenlandse investeringen: Saoedi-Arabië heeft niet alleen kapitaal nodig, maar technische expertise ingebed in operationele teams, wat betekent dat het aandeel senior technische rollen met ervaren mijnbouwers belangrijker is dan alleen hoofdinvesteringswaarden. Het derde is conversie verderop in de waardeketen: de programma’s in Ras Al-Khair, Wa’ad Al Shamal en de mogelijke metaalstad bij Yanbu moeten binnenlandse concentraatoutput absorberen en geraffineerde metalen produceren tegen internationaal concurrerende kosten, anders dreigt het Koninkrijk een concentraatexporteur te worden in plaats van de geïntegreerde metaalhub uit beleidsdocumenten. Het vergunningenmomentum, de uitvoeringsgeschiedenis van Ma’aden, de transactiestroom van Manara en de door Aramco geleide lithiumproef suggereren samen dat de richting reëel is, maar de komende vier jaar moeten belofte omzetten in operationele tonnen.
Externe verwijzingen
- Ministerie van Industrie en Minerale Hulpbronnen: vergunningendata, sectorstrategie en aankondigingen van het Future Minerals Forum.
- USGS Mineral Commodity Summaries: internationale benchmarking van fosfaat-, bauxiet- en zeldzame-aardmetaalreserves.
- Reuters-mijnbouwberichtgeving: transactiestroom van Manara Minerals en kwartaalresultaten van Ma’aden.
- Mining Weekly: operationele updates uit Jabal Sayid, Reko Diq en berichtgeving over het Future Minerals Forum.
- Arab Gulf Business Insight: spin-offplannen voor Manara, gesprekken over Zambia en bredere Golfmijnbouwstrategie.
- Bloomberg energy and commodities: LME-prijscontext voor aluminium, koper en goud die relevant is voor Ma’aden-marges.