Saoedi-Arabië versus Brazilië: economie, energie en investeringen
Saoedi-Arabië en Brazilië zijn beide grondstoffenrijke zwaargewichten onder de opkomende markten, met ambities om hun economische structuren te hervormen. De brede landbouw- en industriële basis van Brazilië contrasteert met de geconcentreerde petroleumrijkdom van Saoedi-Arabië en zijn agenda voor economische diversificatie, maar beide landen delen de uitdaging om natuurlijke hulpbronnen om te zetten in gediversifieerde, duurzame groei. Als medeleden van de G20 breidt hun bilaterale betrokkenheid zich uit rond energie, voedselzekerheid en investeringen.
Bbp en economische schaal
Het nominale bbp van Brazilië van ongeveer USD 2,1 biljoen ligt duidelijk boven het Saoedische bbp van USD 1,1 biljoen, waarmee Brazilië de grootste economie van Latijns-Amerika is. De Braziliaanse bevolking van 215 miljoen spreidt die output echter over een veel grotere basis, waardoor het bbp per hoofd ongeveer USD 10.000 bedraagt tegenover USD 32.000 in Saoedi-Arabië.
De Braziliaanse economie kende episodische volatiliteit, waaronder diepe recessies in 2015-2016 en 2020, afgewisseld met herstelperiodes. Het economische traject van Saoedi-Arabië is de afgelopen jaren gelijkmatiger geweest, ondersteund door beheer van olie-inkomsten en Vision 2030-investeringen.
Bevolking en demografie
De Braziliaanse bevolking van 215 miljoen is 6,5 keer zo groot als de Saoedische 33 miljoen. Het demografische profiel van Brazilië heeft een mediane leeftijd van 34 jaar, met een grote beroepsbevolking die zowel arbeidsaanbod als consumptievraag oplevert. Brazilië kampt echter met stijgende ongelijkheid en hardnekkige armoede in noordelijke en noordoostelijke regio’s, wat de binnenlandse consumentenmarkt beperkt.
De kleinere maar rijkere bevolking van Saoedi-Arabië heeft hogere koopkracht per hoofd, waardoor het Koninkrijk ten opzichte van zijn omvang een aantrekkelijke consumentenmarkt is. De jeugdbult van het Koninkrijk creëert werkgelegenheidsuitdagingen, maar ook dynamiek in sectoren zoals entertainment, technologie en retail.
Energie en grondstoffen
Saoedi-Arabië bezit 267 miljard vaten bewezen oliereserves en leidt de mondiale olie-export. De bewezen oliereserves van Brazilië bedragen ongeveer 13 miljard vaten, geconcentreerd in diepwater-pre-saltformaties buitengaats, waardoor het een belangrijke maar veel kleinere olieproducent is. Brazilië produceert ongeveer 3,4 miljoen vaten per dag en zal naar verwachting tot de vijf grootste producenten ter wereld gaan behoren.
Het energievoordeel van Brazilië ligt in hernieuwbare bronnen. Het land wekt meer dan 80 procent van zijn elektriciteit op uit hernieuwbare bronnen, vooral waterkracht, en is mondiaal leider in biobrandstoffen, ethanol en biodiesel. De Braziliaanse suikerrietethanolindustrie is wereldwijd het efficiëntste systeem voor biobrandstofproductie. Het Saoedische programma voor hernieuwbare energie groeit snel, maar vanaf een veel kleinere basis.
Brazilië is ook ’s werelds grootste exporteur van sojabonen, rundvlees, koffie, suiker en sinaasappelsap. Landbouw en landbouwbedrijven dragen ongeveer 25 procent bij aan het bbp. De landbouwsector van Saoedi-Arabië is klein door waterschaarste, waardoor het Koninkrijk een belangrijke voedselimporteur is en natuurlijke handelscomplementariteit met Brazilië ontstaat.
Economische diversificatie
De Braziliaanse economie behoort tot de meest gediversifieerde onder opkomende markten en omvat landbouw, mijnbouw, maakindustrie, waaronder auto’s en luchtvaart, financiële diensten en technologie. Embraer is de op twee na grootste vliegtuigfabrikant ter wereld, en de Braziliaanse fintechsector behoort mondiaal tot de meest innovatieve. Structurele uitdagingen zoals complexe belastingheffing, regelgevingsbureaucratie en infrastructuurtekorten beperken echter de productiviteit.
De Saoedische diversificatie onder Vision 2030 is geconcentreerder en kapitaalintensiever. Het Koninkrijk bouwt nieuwe sectoren op in toerisme, entertainment, technologie en defensieproductie. Het voordeel van Saoedi-Arabië is het vermogen om snel enorm staatskapitaal in te zetten; het voordeel van Brazilië is een bestaande, gediversifieerde economische basis die optimalisatie vraagt in plaats van creatie.
Staatsvermogen
Het Saoedische PIF beheert meer dan USD 930 miljard. Brazilië heeft geen staatsvermogensfonds van vergelijkbare schaal. Het Brazilian Sovereign Wealth Fund (FSBI), opgericht in 2008, werd in 2019 feitelijk afgebouwd door budgettaire druk. Braziliaanse begrotingsuitdagingen, waaronder aanhoudende tekorten en verhoogde overheidsschuld van ongeveer 75 procent van het bbp, beperken het vermogen van de overheid om staatsbesparingen op te bouwen.
Handel en bilaterale betrekkingen
Brazilië is een belangrijke voedselleverancier voor Saoedi-Arabië, waarbij het Koninkrijk aanzienlijke volumes Braziliaans gevogelte, rundvlees en landbouwproducten importeert. De bilaterale handel is gestaag gegroeid, aangevuld door groeiende investeringsbanden. Saudi Aramco en PIF hebben investeringsmogelijkheden in Braziliaanse energie en infrastructuur verkend, terwijl Braziliaanse bouw- en ingenieursbedrijven contracten in het Koninkrijk nastreven.
Beide landen zijn actief in de G20, BRICS en andere multilaterale fora, wat diplomatieke platforms creëert voor bilaterale betrokkenheid. De complementariteit tussen Saoedische energie en kapitaal enerzijds en Braziliaanse voedsel- en industriële capaciteit anderzijds biedt een basis voor diepere economische integratie.
Investeringsimplicaties
Brazilië biedt investeerders toegang tot de grootste markt van Latijns-Amerika, een gediversifieerde commoditybasis en groeiende technologie- en financiële sectoren. Saoedi-Arabië biedt door petroleum gesteunde budgettaire stabiliteit, transformatieve groei en regionale toegang tot de GCC. Beide markten dragen risicopremies van opkomende markten, maar om verschillende redenen: Braziliaanse risico’s draaien om begrotingsbeleid, politieke cycli en valutavolatiliteit, terwijl Saoedische risico’s samenhangen met olieprijsafhankelijkheid en uitvoering van hervormingen. Portefeuillebeleggers die diversificatie in opkomende markten zoeken, kunnen complementaire blootstelling vinden in de twee economieën.