De Saoedische economie in 2025 kan het best via KPI’s worden gelezen: bbp-groei, niet-olieproductie, begrotingssaldo, arbeidsparticipatie en handelsdiversificatie. Het Koninkrijk blijft de grootste olie-exporteur ter wereld, met een bbp van ongeveer 1,1 biljoen dollar, maar de structurele samenstelling van de economie verschuift terwijl Vision 2030 de laatste periode van vijf jaar ingaat. Gebruik deze gids naast het KPI-dashboard.
Bbp en groei
Reële bbp-groei in 2025 wordt gevormd door twee tegengestelde krachten. De niet-olie-economie blijft robuust groeien met 4-6 procent per jaar, gedreven door overheidsuitgaven aan megaprojecten, uitbreiding van de private sector onder het Shareek-programma en consumentenbestedingen die worden ondersteund door een groeiende Saoedische beroepsbevolking. De bijdrage van de olie-economie hangt af van OPEC+-productiebesluiten en mondiale olieprijzen, waardoor een variabele ontstaat die de totale bbp-groei sterk kan laten schommelen.
Het niet-olie-bbp van Saoedi-Arabië is gegroeid als aandeel van het totale bbp, in lijn met de structurele diversificatie waarop Vision 2030 mikt. Bouw, financiële diensten, toerisme, vrijetijdsbesteding en technologie zijn de snelst groeiende niet-oliesectoren.
Begrotingsbeleid
De Saoedische overheidsbegroting weerspiegelt aanhoudend hoge uitgaven ter ondersteuning van Vision 2030-programma’s. Totale overheidsuitgaven liggen boven 1,2 biljoen SAR per jaar, met aanzienlijke toewijzingen aan infrastructuur, megaprojecten, defensie, gezondheidszorg en onderwijs. Niet-olie-overheidsinkomsten zijn sterk gegroeid via btw van 15 procent, heffingen voor expats, overheidsvergoedingen en investeringsopbrengsten, en vormen nu een aanzienlijk groter aandeel van de totale inkomsten dan in 2016.
Saoedi-Arabië heeft internationale schuldenmarkten gebruikt om begrotingstekorten te financieren, met staatsobligaties in Amerikaanse dollars en in riyal luidende instrumenten. De schuld-bbp-ratio van het Koninkrijk, hoewel gestegen vanaf historisch bijna nul, blijft naar internationale maatstaven gematigd op ongeveer 25-30 procent.
Inflatie en monetair beleid
Inflatie is beperkt gebleven tot lage enkelcijferige niveaus, verankerd door de koppeling tussen riyal en dollar en overheidsprijscontroles op essentiële goederen. De Saudi Central Bank (SAMA) volgt door die koppeling het rentebeleid van de Federal Reserve, wat soms frictie kan veroorzaken met binnenlandse economische omstandigheden. Woonkosten in Riyad en Jeddah zijn bovengemiddeld gestegen door vraag vanuit megaprojecten en bevolkingsgroei.
Arbeidsmarkt
Werkloosheid onder Saoedische staatsburgers is aanzienlijk gedaald vanaf 11,6 procent bij de lancering van Vision 2030 richting het doel van 7 procent. De arbeidsparticipatie van vrouwen heeft het doel van 30 procent eerder dan gepland overtroffen. Jeugdwerkloosheid blijft echter boven het algemene niveau, en de kwaliteit van werkgelegenheid in de private sector, zoals salarissen en loopbaanontwikkeling, blijft een beleidsfocus onder aangescherpte Nitaqat-eisen.
Handel en externe positie
Saoedi-Arabië behoudt een overschot op de lopende rekening dankzij olie-export, al schommelt dat overschot met olieprijzen. Niet-olie-export is gegroeid maar blijft een klein aandeel van totale uitvoer. Import stijgt gestaag, gedreven door behoefte aan bouwmaterialen voor megaprojecten en groeiende consumentenvraag. De buitenlandse reserves van het Koninkrijk bieden een aanzienlijke buffer en ondersteunen de koppeling tussen riyal en dollar.
Investeringsklimaat
Buitenlandse directe investeringen zijn toegenomen onder het hervormde licentiekader van MISA. Het overheidsdoel om BDI op 5,7 procent van het bbp te brengen blijft ambitieus, maar wordt ondersteund door regelgevingshervorming, ontwikkeling van speciale economische zones en de enorme schaal van projectkansen. Grote internationale bedrijven vestigen regionale hoofdkantoren in Riyad om te voldoen aan het hoofdkantorenbeleid van de overheid.
Kernrisico’s
Volatiliteit van olieprijzen blijft het belangrijkste macro-economische risico. Uitvoeringsrisico bij gelijktijdige megaprojecten kan de absorptiecapaciteit onder druk zetten. Transformatie van de arbeidsmarkt, waarbij expatwerknemers door Saoedische staatsburgers worden vervangen, vereist blijvende productiviteitsverbeteringen. Geopolitieke risico’s in de bredere regio kunnen het investeerderssentiment beïnvloeden, al heeft de diplomatieke herkalibratie van Saoedi-Arabië sommige spanningen verminderd.
Vooruitzichten
De Saoedische economie in 2025 bevindt zich midden in de meest ambitieuze structurele transformatie uit haar geschiedenis. Het momentum van de niet-olie-economie is reëel en meetbaar. De vraag is niet of diversificatie plaatsvindt, maar of zij snel genoeg verloopt om het Koninkrijk voor te bereiden op een wereld waarin olie-inkomsten, hoewel nog steeds aanzienlijk, niet langer onbeperkt groeiend kunnen worden verondersteld.
Zie ook het KPI-dashboard en onze BDI-analyse.