Jeddah Tower 2026: hoogste gebouw ter wereld hervat na zeven jaar stilstand
Jeddah Tower in 2026 is niet langer alleen een bevroren betonnen schil: de bouw is hervat, de toren is voorbij de 95e verdieping en het doel van 1.000 meter wordt opnieuw nagestreefd. Het hoogste gebouw ter wereld is sinds 2013 in aanbouw en was per maart 2026 nog niet voltooid. Zeven van die dertien jaar bewoog het niet, terwijl de politieke crisis die het had stilgelegd zich achter gesloten deuren oploste.
Het verhaal van de toren behoort niet tot het Vision 2030-kerkhof op dezelfde manier als The Line, de Mukaab en Trojena. Het project is ouder dan het programma. Het dient een conventioneel commercieel doel. En per april 2026 is het actief in aanbouw: voorbij de 95e verdieping, met elke drie tot vier dagen een nieuwe verdieping en een beoogde voltooiingsdatum in 2028. Het is het tegenverhaal: een megaproject dat werd stilgelegd, bevroren en herstart, en dat mogelijk werkelijk wordt voltooid.
Maar de zevenjarige stilstand is de scherpste illustratie van het risico dat Saudische bouwambities dragen: een risico dat niet technisch, budgettair of ecologisch is, maar politiek. De toren werd niet door natuurkunde gestopt. Hij werd gestopt door de arrestatie van een prins. En de omstandigheden die die arrestatie mogelijk maakten, de concentratie van politieke macht, het ontbreken van institutionele checks, de persoonlijke autoriteit van de kroonprins over elke grote kapitaalallocatie in het koninkrijk, zijn dezelfde omstandigheden die The Line hebben stilgelegd, de Mukaab hebben opgeschort en Trojena hebben geannuleerd. De volledige kill list van geannuleerde en opgeschorte projecten documenteert het patroon.
De droom
Kingdom Tower, zoals het project oorspronkelijk heette, werd in 2011 aangekondigd door prins Alwaleed bin Talal, toen de rijkste niet-koninklijke zakenman in de Arabische wereld en een van de prominentste internationale investeerders van zijn generatie. Het project zou de hoogste structuur ter wereld bouwen: een naaldvormige toren van 1.000 meter, of 3.281 voet, die uit de woestijn ten noorden van Jeddah oprijst binnen de geplande ontwikkeling Jeddah Economic City.
De toren werd ontworpen door Adrian Smith + Gordon Gill Architecture, het kantoor uit Chicago dat eerder de concurrent van Burj Khalifa had ontworpen, de geplande Nakheel Tower in Dubai, die nooit werd gebouwd. De constructieve engineering lag bij Thornton Tomasetti. Het bouwcontract was in handen van Saudi Binladin Group, een van de oudste en politiek meest verbonden bouwbedrijven van het koninkrijk, en een van de aannemers waarvan het lot door het giga-projectprogramma is gevormd.
Het doel van 1.000 meter was niet willekeurig. Het werd gekozen om de Burj Khalifa, 828 meter, te overtreffen met een marge die visueel en statistisch beslissend zou zijn. De Burj had in 2010 de titel van hoogste gebouw ter wereld opgeëist. Jeddah Tower zou de overtreffende trap terughalen voor Saoedi-Arabië: een verklaring van nationale capaciteit, uitgedrukt in verticaal beton.
De toren zou een Four Seasons-hotel, luxe woningen, commerciële kantoorruimte en een observatiedek op ongeveer 650 meter bevatten, de hoogste bezette verdieping in enig gebouw op aarde. De oorspronkelijke geraamde kostprijs was ongeveer 1,23 miljard dollar, een cijfer dat sindsdien is herzien naar bijna 100 miljard riyal, of 26 miljard dollar, per 2025. De toren zou 157 verdiepingen bevatten, ongeveer 530.000 vierkante meter vloeroppervlak, 56 liften met snelheden tot 12 meter per seconde en het hoogste observatiedek ter wereld op 630 meter. Het constructieve ontwerp gebruikt een dragend-wandsysteem in gewapend beton met een buttressed-core-configuratie: een driehoekige centrale kern met kruisende betonnen wanden die uitstralen naar drie vleugels, ontworpen door dezelfde architect, Adrian Smith, die de Burj Khalifa ontwierp toen hij bij Skidmore, Owings and Merrill werkte. Het ontwerp werd geïnspireerd door de gevouwen bladeren van jonge woestijnplantgroei, en de driebladige voetafdruk en taps toelopende vleugels verminderen structurele belasting door windvortex shedding. De bouw begon formeel in april 2013. In 2017 had de toren de 63e verdieping bereikt. Het tempo was stabiel. De engineering was solide. Het beton steeg.
De arrestatie
Op 4 november 2017 lanceerde kroonprins Mohammed bin Salman wat officieel werd beschreven als een anticorruptiecampagne en wat critici omschreven als een machtsconsolidatie. Honderden van Saoedi-Arabië’s rijkste zakenlieden, prinsen en functionarissen werden vastgehouden in het Ritz-Carlton-hotel in Riyad. Prins Alwaleed bin Talal was een van hen.
Alwaleed werd ongeveer 83 dagen vastgehouden. De voorwaarden van zijn vrijlating, naar verluidt met een financiële schikking met de staat waarvan de waarde uiteenlopend is gerapporteerd tussen 6 miljard dollar en onbekend, werden nooit officieel bevestigd. Na zijn vrijlating verklaarde Alwaleed dat de zaak was opgelost en hervatte hij zijn publieke activiteiten.
De toren stopte onmiddellijk. Saudi Binladin Group, de hoofdaannemer, had zijn eigen problemen: een afzonderlijk onderzoek, financiële herstructurering en personeelsreducties die zijn capaciteit in het hele koninkrijk raakten. De bouwplaats werd stil. De gedeeltelijk voltooide toren, ongeveer 252 meter betonnen kern en structureel raamwerk, stond in de woestijn ten noorden van Jeddah, blootgesteld aan zon, wind en de chemische processen die onbeschermd achtergelaten gewapend beton aantasten.
De stilstand
Zeven jaar is lang voor een gedeeltelijk voltooide superhoogbouw om stil te staan. De constructieve-engineeringgemeenschap volgde de situatie met professionele belangstelling omdat de stilstand vragen opriep waarvoor in superhoogbouw geen precedent bestaat.
Beton hardt uit en wordt sterker met de tijd, wat gunstig is. Maar blootgesteld beton degradeert ook: carbonatatie, chloride-indringing in kustomgevingen, thermische cycli en winderosie beïnvloeden de structurele eigenschappen op lange termijn. De locatie in Jeddah ligt ongeveer 30 kilometer van de Rode Zee, in een klimaat met extreme hitte, hoge luchtvochtigheid en zouthoudende lucht, omstandigheden die betondegradatie versnellen.
Het ontwerp omvat beton met lage permeabiliteit om corrosie door Rode Zee-zoutwater te weerstaan en een kathodisch beschermingssysteem om degradatie van wapening te voorkomen. Die kenmerken waren gespecificeerd voor de operationele levensduur van het gebouw, maar beschermden de structuur ook tijdens haar ongeplande slaapstand. Of de zevenjarige blootstelling de bestaande structuur in een mate heeft aangetast die herstel vereist, is niet publiek bekendgemaakt. De herstart van de toren in januari 2025, en de gestage verticale vooruitgang sindsdien, suggereren dat de structurele beoordeling gunstig was, maar de beoordeling zelf is niet gepubliceerd. De betrokken ingenieursbureaus zouden testen en analyses hebben uitgevoerd voordat nieuw gewicht werd toegevoegd aan een structuur die zeven jaar statisch was geweest. De resultaten van die tests zijn commercieel vertrouwelijk.
De kosten van het zeven jaar onderhouden van een bevroren bouwplaats zijn eveneens niet gerapporteerd, maar afleidbaar. Een bouwplaats van deze schaal vereist beveiliging, milieumonitoring, erosiebescherming, verzekering en administratief toezicht. De jaarlijkse draagkosten van een slapende superhoogbouwlocatie liggen op basis van vergelijkbare projecten tussen 5 miljoen en 15 miljoen dollar, wat een onderhoudskost over zeven jaar impliceert van 35 miljoen tot 105 miljoen dollar. De kost is bescheiden ten opzichte van het totale projectbudget, maar vertegenwoordigt kapitaal dat niets produceerde.
De herstart
In januari 2025 werd de bouw van Jeddah Tower hervat. De herstart ging niet gepaard met het soort promotionele spektakel dat de aankondigingen van NEOM kenmerkte. Zij werd gecommuniceerd via mobilisatie van aannemers, activiteit op de bouwplaats en geleidelijk via sectorverslaggeving naarmate de verticale voortgang van de toren zichtbaar werd.
Per 27 maart 2026 was de toren voorbij de 95e verdieping. Het bouwtempo, elke drie tot vier dagen een nieuwe verdieping, past bij standaardmethoden voor superhoogbouw met een slip-form- of jump-form-kernsysteem. Als dat tempo wordt volgehouden, kan de toren in 2028 zijn volledige hoogte bereiken, zoals CEO Talal Almaiman projecteert.
De herstart viel samen met de krimp van NEOM, een timing die mogelijk niet toevallig is. Terwijl de giga-projectportefeuille van PIF werd afgewaardeerd en The Line werd opgeschort, bood Jeddah Tower een alternatief verhaal: een superhoog gebouw met een conventioneel doel, één vermogende geldschieter en een bouwtijdlijn gemeten in technische mijlpalen in plaats van architectonische fantasieën. In de context van de mislukkingen van Vision 2030 is de toren een advertentie voor ambitie die conventioneel genoeg is om te slagen.
Wat de toren bewijst
Het traject van Jeddah Tower, lancering, voortgang, politieke arrestatie, zevenjarige stilstand, herstart, gestage voortgang, illustreert een principe dat het kerkhof van giga-projecten vanaf de andere kant bevestigt.
De toren heeft zelfstandige economische logica. Een superhoog gebouw in Jeddah bedient de commerciële en hospitalitymarkt van de stad. Het trekt huurders, toeristen en hotelgasten aan op basis van zijn hoogte, locatie en voorzieningen, niet op basis van een bredere megastadsthese die 9 miljoen bewoners, een skiresort en een drijvend platform nodig heeft om te functioneren. Het opbrengstmodel van de toren hangt er niet van af dat The Line wordt voltooid, dat de Mukaab wordt gebouwd of dat NEOM een stad wordt. Het hangt ervan af dat Jeddah Jeddah is: een stad van 4,7 miljoen mensen met een gevestigde economie, een gevestigde vastgoedmarkt en bestaande vraag naar commerciële en hospitalityruimte.
Die zelfstandige logica is waarom de toren een politieke arrestatie, zevenjarige stilstand en de instorting van de bredere giga-projectportefeuille overleefde. Een project met een conventioneel doel kan ontwrichting doorstaan omdat de vraag die het bedient onafhankelijk bestaat van de oorzaak van de ontwrichting. Een project dat afhangt van een ecosysteem, The Line vereist een stad, die vervoer vereist, dat bewoners vereist, die werkgelegenheid vereist, die een economie vereist, kan het falen van één schakel in de keten niet overleven.
De toren bewijst ook het politieke risico. De zevenjarige stilstand werd niet veroorzaakt door technisch falen, budgetbeperkingen of marktomstandigheden. Zij werd veroorzaakt door de arrestatie van één persoon wiens politieke relatie met de kroonprins de levensvatbaarheid van het project bepaalde. De arrestatie hield geen verband met de toren. De toren was nevenschade: een bouwprogramma van 1,4 miljard dollar, stilgelegd omdat de politieke positie van zijn geldschieter van de ene op de andere dag veranderde.
Dit politieke risico is niet uniek voor Jeddah Tower. Het is het bepalende risico van elk groot kapitaalproject in Saoedi-Arabië. De persoonlijke autoriteit van de kroonprins over PIF, over NEOM, over de giga-projectportefeuille en over de politieke positie van elke zakenman in het koninkrijk betekent dat elk project door één besluit kan worden gestart, gestopt of omgeleid. The Line werd door PIF opgeschort. De Mukaab werd gepauzeerd. Trojena werd geannuleerd. Jeddah Tower werd bevroren. In elk geval was de beslissing politiek, niet technisch. In elk geval was het besluitvormingsproces ondoorzichtig. In elk geval hadden de getroffen partijen, aannemers, arbeiders, investeerders, geen mechanisme om de beslissing aan te vechten, beroep aan te tekenen of zelfs te begrijpen.
Jeddah Tower rijst nu omdat de politieke omstandigheden die haar stillegden zijn opgelost. Zij zal waarschijnlijk worden voltooid omdat haar doel eenvoudig is en de politieke positie van haar geldschieter is hersteld. Maar de les die zij leert is niet geruststellend. Zij leert dat in Saoedi-Arabië de afstand tussen een rijzende toren en een bevroren toren niet wordt gemeten in meters beton, maar in de houding van de kroonprins tegenover degene die ervoor betaalt.
De toren is momenteel voorbij de 95e verdieping. Hij voegt elke drie tot vier dagen een verdieping toe. Als er niets verandert, wordt hij in 2028 het hoogste gebouw ter wereld. Of er iets verandert, is geen technische vraag.
Deze analyse is gebaseerd op bouwupdates van Jeddah Economic Company; verslaggeving van MEP Middle East over verdiepingvoortgang in maart 2026; berichtgeving van Newsweek over bouwtempo; historische verslaggeving over de detentie van prins Alwaleed bin Talal in november 2017; berichtgeving van Reuters, Bloomberg en de Financial Times over de Ritz-Carlton-zuivering; projectdocumentatie van Adrian Smith + Gordon Gill Architecture; bedrijfsgeschiedenis van Saudi Binladin Group; constructieve-engineeringliteratuur over langdurige betonblootstelling; en publieke verklaringen van Jeddah Tower-CEO Talal Almaiman. Vision2030.AI is redactioneel onafhankelijk en is niet verbonden aan Jeddah Economic Company, PIF of enige officiële Vision 2030-entiteit.